Οι παραλογισμοί του Λ., συνεδρία #9


Όταν το μυαλό σταματάει
το μυαλό σταματάει
εμπρός είναι ώρα
το νύχι της ώρας

Μαρία Λαϊνά, Όχι Εγώ

Μόλις μπαίνει στο χώρο αρχίζω να παρατηρώ τη σκόνη σε κάθε επιφάνεια. Αυτή που καλύπτει το εσωτερικό των παπουτσιών του και αυτή που γλιστράει από τις ράχες των βιβλίων στην τσάντα του. Τους στροβιλιζόμενους κόκκους μπροστά στο παράθυρο και τους ακινητοποιημένους κάτω από το μαξιλάρι της πολυθρόνας που κάθεται. Από ώρα έχει ξεκινήσει να μιλάει αλλά εγώ με μανία υπολογίζω πόση σκόνη εισέρχεται κάθε δευτερόλεπτο στα πνευμόνια του. Εξετάζω με ακρίβεια τους σχηματισμούς που διαμορφώνει η εγκατεστημένη στο σιδερωμένο σακάκι του σκόνη. Κάνω υποθέσεις σχετικά με τους εγκλωβισμένους κόκκους μέσα στο καντράν του ρολογιού του, αναρωτιέμαι πόσες ώρες βρίσκονται εκεί και αν μετατοπίζονται από τα ρεύματα που δημιουργεί η κίνηση των δεικτών. Αναλύω της σύσταση της μαγνητισμένης σκόνης στον καθρέφτη πίσω από το κεφάλι του. Περιεργάζομαι οπτικά τον κάθε κόκκο που κατακάθεται στις καμπύλες του ζευγαριού των ομιλούντων χειλιών του υπό κίνηση, και έπειτα των σιωπηλών και σταματημένων χειλιών του. Σηκώνεται, απομακρύνει τα χείλη του από το παρατηρητήριό μου, ανοίγει την πόρτα και βγαίνει έξω. Μαζί του παίρνει και όλη την ικανότητά μου για βαθιά ενατένιση της σκονισμένης επιφάνειας των πραγμάτων. Δε με απασχολεί καθόλου η εξέλιξη που και πάλι δεν επιτεύχθηκε σχετικά με το θέμα του. Έχω ξεχάσει γιατί βρίσκεται εδώ κάθε βδομάδα. Δεν έχω ιδέα για τί πράγμα μονολογούσε σήμερα. Ανυπομονώ να ξανάρθει για να μπορέσω να μετρήσω τους κόκκους που φωλιάζουν στις ρυτίδες του. 

Οι παραλογισμοί του Λ., συνεδρία #8

                                                                                                                                                                               
Υποψιάζομαι τα πάντα
ακόμα και τ' αφάνταστα
και τ' αηδιαστικά.

Επιτέλους ο εξευτελισμός μου
θα πάρει άλλο νόημα.

Μαρία Λαϊνά

Φτάνει στην ώρα του φορώντας ένα τετράγωνο κοστούμι τόσο στενό που του προκαλεί δύσπνοια. Δεν το ξεκουμπώνει όταν κάθεται. Ξεκινάει να μιλάει με δυσκολίες, κοφτές παύσεις και σχεδόν χωρίς ρήματα. Τον ρωτάω σχετικά με την κατάσταση του πατέρα του αλλά δεν απαντά. Επικεντρώνεται σε μια ιστορία που ακούω πρώτη φορά. 
Η γνωριμία του με την Εστέλ. Εκείνη εργαζόταν ως ελέγκτρια ασφαλείας στο αεροδρόμιο της Λισαβόνας. Αυτός επισκεπτόταν συχνά την πόλη για "προσκυνηματικό" λόγο (συναφή με τις εξάρσεις υστερίας που συνόδευαν τις προσωποκεντρικές εμμονές του την εν λόγω περίοδο, βλ. σημειώσεις από συνεδρίες #2, #3). Εκείνη καταγόταν από τη Βραζιλία. Αυτός, το τελευταίο καλοκαίρι πριν την έναρξη της θεραπείας με φαρμακευτική αγωγή, αποφάσισε να συλλέξει όλα τα λουλούδια από την ευρύτερη περιοχή του σημείου "προσκύνησης" έξω από το καφέ Μπραζιλέιρα. Εκείνη είχε φτάσει στη χώρα ακριβώς πριν ένα μήνα, ένα μήνα μετά ακριβώς από την ενηλικίωσή της. Αυτός την τελευταία στιγμή αποφάσισε να πετάξει τα εφήμερα υπάρχοντά του κάπου στο λιμάνι και να γεμίσει τη βαλίτσα του με τους μίσχους από τα άνθη του "προσκυνήματος". Εκείνη κατά τον τυπικό έλεγχο της αποσκευής του ταυτοποίησε με άνεση ένα προς ένα τα περιεχόμενα, κρίνοντας μόνο από το σχήμα και τον όγκο τους, και συνειδητοποίησε ότι ήταν ανεξαιρέτως χρυσάνθεμα. Αυτός αντέδρασε στωικά όταν του ανακοινώθηκε ότι απαγορεύεται να ταξιδέψει με αυτά, καθώς και ότι επιβάλλεται να κατασχεθούν. Εκείνη δεν τα πέταξε αλλά τα φύλαξε παράνομα στο δωμάτιο υπηρεσίας. Αυτός έχασε την πτήση του και έπιασε κουβέντα σε τρεις καθαριστές ώστε να εντοπίσει την κρυψώνα των κατασχεθέντων. Εκείνη τελείωσε τη βάρδια. Αυτός την ακολούθησε. Στο διάδρομο αντηχούσε ένας ρυθμικός ξερός θόρυβος μαζί με αναπνοές. Περπάτησε αθόρυβα ως εκεί. Από τη μισόκλειστη πόρτα την είδε πασαλειμμένη σε κίτρινο υγρό να μασουλάει πέταλα με λαιμαργία. Τα είχε φάει σχεδόν όλα. 
Η ασφυξία που του προκαλεί το σακάκι τον αναγκάζει να σηκωθεί. Του λέω πως έχουμε άλλα δέκα λεπτά. Δεν απαντάει. Κοιτάζει γύρω το χώρο διερευνητικά. Βάζει το παλτό του. Πριν φύγει λέει ότι θα ορκιζόταν πως την πρώτη μέρα που βρέθηκε εδώ μέσα υπήρχαν ζωντανά χρυσάνθεμα. 
Αποχωρεί και η εξέλιξη σχετικά με το θέμα του παραμένει στάσιμη.

Οι παραλογισμοί του Λ., συνεδρία #7



Η όψη του ήταν θλιμμένη και γύρω του υπήρχε μια κίνηση όντων, από εκείνα που αποκαλούνται ζωηρά γιατί οι ψυχές τους δηλώνονται από την κίνηση, και από εκείνα που αποκαλούνται ράθυμα, γιατί η κίνησή τους είναι εσωτερική και άδηλη.
Ruben Dario, Cuento de Pascuas

Αργεί δεκαπέντε λεπτά χωρίς να με ενημερώσει. Μπαίνει μέσα αναμαλλιασμένος. Στέκεται απέναντί μου σιωπηλός. Περνάνε δύο ή τρία λεπτά μαζί με δύο ή τρία πυροσβεστικά απ' έξω. Δε θέλει να καθίσει όταν του προτείνω, ευχαριστεί. Η φωνή του ακούγεται αλλοιωμένη, με ακονισμένο γρέζι. Ξεκινάει να περιγράφει τη μέρα του. Καθώς το κάνει, κοιτάζει μονίμως λοξά. Το κεφάλι στραμμένο λοξά, ο κορμός γερμένος λοξά, το βλέμμα καρφωμένο κάτω λοξά, τα χείλη σουφρωμένα λοξά. Έχει μεταμορφωθεί σε ένα γιγάντιο σημείο στίξης. Η ομιλία του διακόπτεται απότομα. Στρέφεται προς το μέρος μου. Λέει ότι παρατηρεί τα οστά του προσώπου μου. Πλησιάζει. Αφού τα ψηλαφίσει μου χαράσσει με το δάχτυλο αόρατες γραμμές στα σημεία όπου κατά την εκτίμησή του θα σχηματιστούν ρυτίδες. Αναλύει τη διαδικασία απώλειας του λίπους από τους ιστούς του προσώπου με την πρόοδο του γήρατος. Θυμάται ότι είχε γράψει ένα τραγούδι γι'αυτό, παλιά. Ο χρόνος τελειώνει. Φεύγει βιαστικά. Ξεχνάει στον καναπέ το σακάκι του. Επιστρέφει σύντομα. Περιεργάζεται το πηγούνι μου με την παλάμη του πριν πει αντίο. Σχολιάζει κάτι για την πυκνότητα του δέρματος. Επιδιώκει να με κάνει να νιώσω αμήχανα. Το καταφέρνει και δεν έχουμε σημειώσει καμία εξέλιξη αυτή τη φορά σχετικά με το θέμα του. (βλ. σημειώσεις συνεδριών 3, 4, 5, 6)

Fido as a name, #4, season finale



Τ' άλογα γύριζαν χωρίς το σώμα.
'Οταν ξανάρθαμε το καλοκαίρι,
Θε μου, πώς άλλαζαν οι πύργοι χρώμα!

Νάνος Βαλαωρίτης, Τροία

Στην είσοδο της γκαλερί υπήρχε ένα τραπέζι με ένα ρηχό μεταλλικό δοχείο γεμάτο τρίχες και δίπλα ένα ξυράφι. Οι επισκέπτες έπρεπε να ξυρίσουν τα φρύδια τους προτού έρθουν σε επαφή με το έργο. Περιεργάστηκα το έργο, βάδισα κυκλικά στο χώρο, δεξιόστροφα και μετά αριστερόστροφα, έκανα ότι μιλάω στο τηλέφωνο, κουράστηκα τελικά και κάθισα σε μια από τις τελευταίες καρέκλες, ούσα η μόνη καθήμενη επί ατέλειωτη ώρα."Το όνομα, εκείνοι που ακόμα το θυμούνται, αυτό που αντιπροσωπεύει για τον καθένα τους και ο προάγγελος της διέγερσης που προκαλεί η προβολή της μελλοντικής λήθης στο τώρα". Έτσι τιτλοφόρησε τη διάλεξή του ο ιστορικός τέχνης, ως επίτιμος ομιλητής των εγκαινίων της έκθεσης. Όταν επανέλαβε μεγαλόφωνα ολόκληρη την επικεφαλίδα ακούστηκαν πνιχτά γέλια. Όχι από μένα. Μίλησε πολύ, τον άκουγα, συγκράτησα λίγα. Κάτι για την απουσία. Κάτι για την έλλειψη. Κάτι για την ατέλεια. Άργησα να φύγω από εκεί. Στην έξοδο είχε σχηματιστεί τεράστια ουρά. Οι τέως επισκέπτες έπαιρναν πίσω τρίχα προς τρίχα τα φρύδια τους. Κατά σύμπτωση έμεινα τελευταία. Παρατήρησα ανενόχλητη την αντανάκλαση του καινούργιου μου προσώπου στο άδειο μεταλλικό δοχείο.

Fido as a name, #3


Στο νησί Fido θα βρεις μόνο έναν φάρο από βράχια. Ο φάρος είναι ανενεργός. Αυτό δεν οφείλεται στη χαλασμένη του λάμπα ούτε στην έλλειψη καυσίμου. Ένα θαλάσσιο ερπετό πίνει το λάδι του φάρου κάθε νύχτα. Ο μοναδικός κάτοικος του νησιού προσβλέπει ανένδοτος στις μέρες που τα ζώα θα φωσφορίζουν και οι άνθρωποι θα έχουν χαθεί.

Fido as a name, #2



...πελάτες του είναι όλοι όσοι σ’ αυτό τον κόσμο
τον βασάνισαν
πελάτες του δ ε ν ε ί ν α ι όσοι αυτός βασάνισε· 
δικάστηκε
κι έχει αθωωθεί.
Μίλτος Σαχτούρης

Υπαστυνόμε, τη μισώ. Μπορεί να μην τη σκότωσα εγώ, αλλά θα ευτυχούσα να το είχα κάνει υπό ανθηρότερες συνθήκες. Το όνομα που της δώσαμε όταν ένα πληκτικό απόγευμα τη βρήκαμε στον κήπο ήταν Αρουντέλ. Εις μνήμην της πρώτης γκουβερνάντας μου που πέθανε από ασφυξία στα δεκαεπτά της χρόνια κατά τη διάρκεια ερωτικής συνεύρεσης με τον πατέρα μου. Όνομα που βεβαίως η φονευθείσα έσπευσε να αλλάξει μόλις περπάτησε. Όπως εξάλλου έσπευσε και να δραπετεύσει από κοντά μου, να με δυσφημίσει και να με ξεχάσει. Αχ, αυτή η Fido, αυτό το αχάριστο αγκάθι της τύχης μου. Θα έπρεπε να είχα ενεργήσει ομοιοτρόπως, αλλά όχι. Την αναζήτησα, την ικέτεψα για τη συντροφιά της, της δώρισα τα πιο πολύτιμα κειμήλια που βρέθηκαν στην κατοχή μου, μόνο και μόνο για να εισπράξω ως ανταπόδοση αδιαφορία και χλεύη. Μιλάω έντονα; Σας φαίνομαι φορτισμένος; A, στην πραγματικότητα έπαψα από καιρό να είμαι. Αν κάτι μου έμαθε αυτό το παλιόπλασμα η Fido είναι να μην περιμένω από αυτήν. Να μην προσδοκώ ρόδα καλοσύνης ακουμπισμένα στο χερούλι καμιάς πόρτας. Πολλώ δε μάλλον, να μην ελπίζω στην ύπαρξη χερουλιού σε οποιαδήποτε πόρτα. Η ζωή μου αποτελεί μια καθημερινή καταδίκη εδώ και καιρό, και τα όνειρα ενός ξεχασμένου κλειδοκράτορα είτε δεν παράγονται δεν έχουν ενδιαφέρον πιστέψτε με. Ω, σας παρακαλώ, οι φήμες που με θέλουν ερωτευμένο μαζί της τελούν υπό καθεστώς πλήρους αναλήθειας, και ναι, σας μιλάω ακόμα εγώ και όχι κάποιος τραυματισμένος εγωισμός με μάσκα. Δεν ήμουν ερωτευμένος, κύριε, και ξέρετε γιατί; Επειδή ήμουν κάτι άλλο μαζί της. Μάλιστα, με αυτόν τον άσπλαχνο αχινό ονόματι Fido ήμουν συνεπαρμένος από κάποιου άλλου είδους συναίσθημα. Δε θα έχετε ποτέ πια την ευκαιρία να τη γνωρίσετε ώστε να σας συμβεί κάτι παρόμοιο, τί ατυχία. Ή ίσως και τύχη. Εφαρμόστε τη συμβουλή μου και ξεχάστε διαπαντός την παρούσα υπόθεσή, η έλλειψη αυτού του αποβράσματος που αυτοτιτλοφορήθηκε Fido από τον κόσμο μόνο ανακουφιστική μπορεί να αποβεί. Θα επιμεληθώ εγώ προσωπικά τα έξοδα του κρεματορίου, κανένας λόγος ανησυχίας. Θα φιλοτεχνήσω ακόμα και το μεταθανάτιο πορτραίτο όπως ακριβώς το παραγγέλνει στη διαθήκη της όσο και αν δεν το αξίζει αυτή η άκαρδη τεθνεώσα: με γαλάζιο νυχτικό και άτριχο κεφάλι. Κηδεία δε θα πραγματοποιηθεί για προφανείς λόγους. Ποιός θα ήθελε να συνοδέψει μια αμετανόητη αμαρτωλή στην τελευταία της βόλτα; Θέλω να καταγράψετε ότι ουδεμία σύνδεση διατηρούσα με την ίδια και τα μιαρά παράγωγά της εδώ και χρόνια. Ελπίζω ειλικρινά να μην ξαναγεννηθεί κάτι σαν αυτή. Σκοπεύω να περάσω τις ώρες που μου απομένουν στέλνοντας κατάρα και ανάθεμα στη Fido και σε όλα τα κάδρα που την αναπαριστούν. Και αν ακόμα δεν πειστήκατε για την άνευ προηγουμένου κακία και την ανικανότητά της για αγάπη ένα μόνο θα σας πω: αυτό που βλέπετε γύρω σας δεν είναι ένα αθώο Μουσείο. Έβγαλα όλα μου τα δόντια, τα τρύπησα ένα ένα, τα πέρασα σε μεταξωτή κλωστή, κατασκεύασα αριστοτεχνικά το μενταγιόν που μου ζήτησε και αυτή, το τέρας, το διέλυσε μπροστά στα μάτια μου ανακηρύσσοντάς με, την ίδια στιγμή, μοναδικό φύλακα του "Μουσείου των Οστών του Στόματος".

Fido as a name, #1 1/2


Τσίμπα το δέρμα μου με το ράμφος σου
απαλά απαλά
ξεδιάλεξε τις φλέβες μου
μία μία
μην παρασύρεσαι από τη βουτυρένια υφή
έννοια σου
και έχω ακόμα
φλέβες.
Esther R. R. Tystnaden, "Λύση και Παράλυση"


Προς επίγνωση του αξιότιμου νομικού συμβούλου του κατηγόρου μου


Αγόρασα το γεράκι την δέκατη έβδομη Μαΐου του 1968. Ο βασικός στόχος ήταν να το εκπαιδεύσω. Το αντικείμενο της εκπαίδευσής του εντοπιζόταν στο γρήγορο πέταγμα προς κατάρριψη στόχου. Η φύση του στόχου περιγραφόταν ως "εναέρια" εν γένει. Την εικοστή πρώτη Φεβρουαρίου του 1970 το ζώο υπέστη βαρύ τραυματισμό λόγω λανθασμένης θεώρησης ενός αντικειμένου ως στόχου. Συγκεκριμένα επιτέθηκε εναντίον του γλόμπου μιας λάμπας συγχέοντας τον με μπαλόνι, κατά τους εμπειρογνώμονες. Κατά αυτόν τον τρόπο ακρωτηριάστηκε το μισό από το ράμφος του. Η αναπηρία τού προκάλεσε μεταξύ άλλων ψυχολογικές παρενέργειες, κατά τους εμπειρογνώμονες πάντα. Κρίσεις υστερίας, έντονη φωτοφοβία και επιθετικότητα απέναντι σε οτιδήποτε καμπυλόγραμμο. Την τριακοστή Σεπτεμβρίου του 1971 το εκδίωξα από τη στέγη της φιλοξενίας μου και σταμάτησα να το εκγυμνάζω, υπό καθεστώς φόβου. Έκτοτε εξακολούθησε ποικίλης μορφής και διάρκειας καταστροφικές δράσεις εξωθούμενο από τη μανιακή παθογένεια που το διακατείχε, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες ασφαλώς. Στις ζημιές συγκαταλέγεται και η "βίαιη αποσυμπίεση" που το πτηνό επέφερε στο σκάφος του πελάτη σας, για την οποία κατηγορούμαι. Με το παρόν δηλώνω υπεύθυνα ότι δε φέρω καμία ευθύνη απέναντι στην οριστική βλάβη του αερόστατου που διατηρούσε στην κατοχή του ο κατήγορός μου. Απευθυνθείτε στη μη κυβερνητική φιλοζωική οργάνωση η οποία όφειλε να το περιθάλπει μετά την προσωπική μου απεμπλοκή. Εξάλλου, ο χαρακτηρισμός μιας αποσυμπίεσης ως "βίαιας" αποτελεί πλεονασμό. 


Με εκτίμηση,
Fido


Fido as a name, #1


Καλή μου Μάρτζι,

Αναρωτιέμαι πώς να μοιάζεις πλέον. Στοιχηματίζω ότι ακόμα και ύστερα από όλα όσα συνέβησαν δεν έχει βαθύνει ούτε μια γραμμή στο δέρμα γύρω από τα μάτια σου. Εκείνος ο πολτός από φλοιό μανόλιας  όπως πάντα μου έγραφες θα πρέπει να κάνει θαύματα.
Δε σκοπεύω να απολογηθώ με μια επιστολή, η εξιλέωση της πράξης μου στα μάτια σου φαντάζει ακατόρθωτη. Επιθύμησα όμως να σου απευθύνω το λόγο ξανά χωρίς υπεκφυγές και η ανακούφιση που αυτή η έκφραση μου δίνει, ενδεχομένως να αποτελεί ένδειξη ότι η μεγαλύτερή μου απόλαυση, ο ύπνος, θα με ξαναπλησιάσει σύντομα σημαίνοντας την παύση της ακούσιας αυτοτιμωρίας μου.
Η αλήθεια είναι ότι για μήνες έκλεινα τα αυτιά μου. Από τότε που δεν είχα άλλες ιστορίες να πω, δεν άντεχα ούτε και να ακούω. Ωστόσο τίποτα δεν ήταν ικανό να κάνει την κόρη σου να σωπάσει. Ερχόταν σε μένα για να διηγηθεί με όλους τους πιθανούς τρόπους κάτι που δε συνέφερε ιδιαίτερα εσένα γιαγιά. Μου μιλούσε για το πώς παρασκεύαζες το γάλα της όταν ήταν βρέφος. Ασταμάτητα, περιγραφικά, εμμονικά παραγέμιζε τα μαραμένα μου αφτιά με αναρίθμητες εκδοχές αυτής της ανόητης παλιάς συνήθειας.
Σε αυτό το σημείο σου επισημαίνω την κατάσταση του μαρασμού στην οποία βρισκόμουν τότε, εντός της οποίας συνεχίζω λίγο ως πολύ να διαβιώ. Η αυτοάνοση ασθένεια που με είχε καταβάλλει έφτανε στην έξαρσή της. Οτιδήποτε εξιστορητικό, οποιασδήποτε μορφής διήγηση, κάθε είδους παραμύθι ή ακολουθία γεγονότων εκπεφρασμένη με αρχή μέση και τέλος, μου προξενούσε τα γνωστά ολέθρια συμπτώματα: εμετοί, ανατριχίλες, πόνος στα δόντια και μαύρισμα των ούλων, σπειροειδή εξανθήματα στα χέρια και πάνω από όλα εκείνον τον ανείπωτο βρόντο στα μηνίγγια. Εκείνη τα ήξερε όσο ζούσα μαζί της, με είχε δει να υποφέρω και γνώριζε καλύτερα από τον καθένα σε τί απαγορευόταν να εκτίθεμαι ως ασθενής. Παρ' όλα αυτά στάλαζε μέχρι τελευταίας σταγόνας το αφηγηματικό της δηλητήριο στα ευαίσθητα και ταλαιωρημένα αισθητήριά μου. 
Δεν ήταν τίποτα για μένα. Προμηθεύτηκα ένα κουτί γάλα σε σκόνη. Την έκανα να κλάψει. Μάζεψα τα υγρά σε ένα μπολ. Ακολούθησα τις οδηγίες του πακέτου. Ανάμιξα τα ζεστά δάκρυα με τη σκόνη. Της τάισα το περιεχόμενό του. Και έγινε.
Η απώλειά της μου έκανε καλό. Η νόσος μου βρέθηκε σε ύφεση- οι ώρες του ύπνου μου επίσης. Παρά τη φροντίδα που δέχομαι εδώ, αδυνατώ να αποκοιμηθώ χωρίς φάρμακα. Αποφεύγω να σκέφτομαι τις συνέπειες που είχε αυτή η εξέλιξη πάνω σου. Ελπίζω η απώλεια να μη σε κάνει να μοιάζεις ηλικιωμένη.

Με σεβάσμια αγάπη,
η εγγονή σου, Φίντο


Υ. Γ. Θα προτιμούσες να μιλήσουμε για τις ευεργετικές συνέπειες του φλοιού μανόλιας;